zondag 8 april 2012

Bronnen voor onderzoek naar het plantageverleden van Suriname

Voor het zoeken naar gegevens over (eigenaren van) plantages in Suriname maak ik veel gebruik van het Internet. Hoog tijd om een aantal bronnen te delen.

Meestal begin ik met het Nationaal Archief. Ik heb het geluk dat dit vlak bij mijn werk ligt, maar ook de internetsite biedt een schat aan gegevens. Hier staan een aantal belangrijke databases voor degene met een interesse in Suriname. Er zijn wel 686 archiefinventarissen over Suriname. De belangrijkste die ik gebruik zijn:
- De gegevens van de Gereformeerde kerk van 1688 tot 1792. Deze gegevens zijn door Philip Dikland van KDV Architecten uit Paramaribo verzameld. Dit archief is heel nuttig wanneer je iets wil weten over eigenaren van plantages.
- Het register van vrijverklaarde slaven (emancipatie 1863) is zeer aan te raden voor familieonderzoek.
- Hindostaanse en Javaanse immigranten in Suriname, idem

De eerste Nederlanders die zich in Suriname vestigden waren de Zeeuwen. Kapitein Abraham Crijnsen veroverde in opdracht van het provinciaal bestuur van Zeeland in 1667 de kolonie Suriname op de Engelsen. Gedetailleerde informatie over de beginperiode van de Nederlandse invloed in Suriname (1667-1684) is te vinden in het Zeeuws Archief . Heel veel correspondentie is gedigitaliseerd. Ik heb hier bijvoorbeeld informatie uitgehaald over de eerste Gouverneurs van Suriname zoals Maurits de Rama, Pieter Versterre en Abraham Thisso. Wil je iets weten over de genealogie van Zeeuwen, dan moet je het onderdeel Zeeuwen gezocht hebben.

Er zijn nog veel meer interessante archieven. De grootste Archieven.nl. Daarnaast hebben ook verschillende steden een hoop informatie te bieden. Amsterdam, Rotterdam en Utrecht zijn maar drie voorbeelden.
Een hele nuttige is het krantenarchief van de Koninklijke Bibliotheek. Vier eeuwen kranten worden hier ontsloten, waaronder een aantal kranten uit Suriname, zoals De West-Indiër: dagblad toegewijd aan de belangen van Nederlandsch Guyana ; Suriname: koloniaal nieuws- en advertentieblad en Het nieuws: Algemeen Dagblad.

Hoog tijd om eens over te steken naar Suriname. Mijn favoriete site heet, niet verrassend, Surinaamse genealogie. Op dit forum kun je vragen stellen over je voorouders en krijg je uitgebreid antwoord. Aanrader!
Een blog met dezelfde naam wordt geschreven door freelance genealoog Denie Kasan. Bijna verplicht om te volgen en zeker de moeite waard eens door te bladeren. Er wordt ook heel veel naar andere relevante sites verwezen.
Een andere site wordt beheerd door de Stichting voor Surinaamse Genealogie. Was een tijd uit de lucht en loopt wat achter.

Natuurlijk zijn er ook veel (inter)nationale genealogiesites. Ik ben er nog niet achter welke de beste zijn. Ik maak zelf regelmatig gebruik van Genlias, Geneanet, de NGV site (Nederlandse Genealogische Vereniging) en Familysearch. De laatste is de grootste genealogiesite ter wereld en wordt beheerd door de Mormonen, als onderdeel van hun overtuiging. Voor een snelle zoektocht kun je Stamboomzoeker gebruiken. De zoekmachine van deze site doorzoekt meerdere sites en stambomen tegelijkertijd.

Dan zijn er nog heel wat boeken gedigitaliseerd. Een hele kleine greep:
- De Encyclopaedie van Nederlandsch West-Indië van Benjamins en Snellemans
- De West-Indische Gids met heel veel interessante artikelen. Het artikel dat ik het vaakst gelezen heb is dat over de herkomst en betekenis van Surinaamse plantagenamen van Frederik Oudschans Dentz uit 1944.
- De Surinaamse almanakken geven over de periode 1793 tot 1936 een goed beeld van de eigenaren van plantages, de directeuren, administrateurs en producten. Ook geeft het inzicht in de aantallen slaven en contractarbeiders.
- Het Aardrijkskundig Woordenboek der Nederlanden van Van der Aa gebruik ik vaak om de naam van de plantage in Sranan Tongo te achterhalen. Ook heel interessant als je iets wilt weten over Nederlandse plaatsen!

Zo kan ik nog wel een tijdje doorgaan. Als je eenmaal begint kom je steeds meer tegen! Nou vooruit, als afsluiter nog twee naslagwerken: de geschiedenis van Joden in Suriname en Life in the Shadows over slavernij en de slavencultuur. Allebei ontzettend goed geschreven!

Veel lees- en studieplezier!

PS: de bovengenoemde bronnen (en meer) heb ik gebruikt om een aantal artikelen over Suriname op Wikipedia te zetten.